Schuld en onschuld

Het is niet omdat een beschuldigde schuldig is verklaard, dat die daarmee vrij is van onschuld.

Het is niet omdat een aanklager onschuldig is verklaard, dat deze daarom vrij is van schuld.

Het is niet omdat een aanklager schuldig is verklaard, dat die daarmee vrij is van onschuld.

Ons rechtssysteem werkt niet zoals we zouden hopen. Het maakt schuldigen onschuldig, onschuldigen schuldig, en alles daartussen wordt vermengd. Is er ooit een straf die het leed van misbruik, mishandeling of geweld in welke vorm dan ook werkelijk kan compenseren? Nee. Sterker nog: het risico schuilt erin dat je blijft lijden onder de zwaarte van wat je hebt meegemaakt.

Vele slachtoffers denken — soms na jarenlange innerlijke strijd — eindelijk erkenning te zullen krijgen. Helaas is dit zelden het geval. Alsof de straf van de ander de eigen wonde zou verzachten. Dan komt het verdict: schuldig of onschuldig. En daar zit je dan, met een lading waarvan je dacht dat ze zou oplossen, maar die soms nog feller lijkt te branden dan voorheen.

Vanwaar komt de beweging om een klacht neer te leggen? Gedwongenheid, wraak, onrecht, angst, wanhoop, moedeloosheid…

Toen ik zelf een klacht ging indienen, was ik me scherp bewust van mijn beweegreden. Niet langer vanuit wraak — die is zelden zoet. Niet wetende wat de uitkomst zou zijn, en met het risico om weggestuurd te worden. Toch zette ik de stap, net voor de verjaring van de feiten.

Een advocaat zei me ooit: “Een rechter werkt met objectieve feiten, niet met emoties.” De dag dat ik mijn aangifte deed — en in elke fase daarna — dacht ik vaak aan die woorden. Hoe beschrijf je objectief wat je zo diep heeft geraakt, gevormd en wat je dag na dag nog steeds beïnvloedt? Hoe giet je negen jaar misbruik in bulletpoints? Een vraag die mijn omgeving — en zelfs de agente die mijn klacht opnam — me vaak stelde, was: Waarom doe je dit? “Je haalt oude koeien uit de sloot. Je maakt misschien slapende honden wakker. Als het zo lang geleden is, waarom nu pas? Is het wel écht allemaal gebeurd?”

Ja, het was echt.

Feiten van die aard vragen tijd. Ik zat jarenlang vast in freeze. De angst om deze stap te zetten was groot, want ik was ervan af: geen stalking meer, geen constante dreiging. Dan zwijg ik nog over de schaamte, het vieze gevoel, het feit dat je alles opnieuw feitelijk moet opsommen en er bij moet kunnen blijven. Het heeft me negen jaar gekost voor ik dit kon. Negen jaar misbruik heeft me negen jaar gekost om een aangifte te doen.

De reden dat ik uiteindelijk deed: zelfliefde.

Ook al was dit proces intens voor mijn zenuwstelsel, mijn gezin en alle aspecten van mijn leven, toch was het een helende beweging naar mezelf. Een nieuwe beweging. Een nieuwe imprint. Dan gaat het niet meer over de schuld of onschuld van de ander, of over het oordeel van buitenaf. Het gaat over terugkeren naar mijn eigen onschuld. Niet wegkijken van feiten die niet door de beugel kunnen, en daarin handelen. Uit de individuele en collectieve freeze stappen. De woorden hardop kunnen zeggen, geloven en belichamen: hier stopt het. Wat toen gebeurde is niet oké. Dit pik ik niet. Punt. Die ruimte innemen gaf me een groot cadeau: werkelijk mijn eigen bodem voelen in dit hele proces. Een lichaam en zenuwstelsel dat geëerd werd. Uit de chronische freeze mogen komen en andere zenuwstelsel gerelateerde symptomen die versmelten waarvan ik dacht dat ik zo was, dat het zo bij me hoorde. Betekenis geven aan mezelf, zonder toestemming van anderen. Steun ontvangen en durven uitreiken.

Het gaat uiteindelijk niet over of iemand schuldig of onschuldig wordt bevonden. Doe het niet voor de ander. Doe het voor jezelf. Jij verdient het om een nieuwe beweging te maken, op welk vlak dan ook.

Jij mag terugkeren naar je eigen onschuld.

-Daisy Baets